Blag 3: Múnla gnó

business-model

Múnla gnó ná gníomhaíocthaí pleanáilte dírithe ar thorthaí agus brabús sa mhargadh. I gcás múnla gnó i ríomhthráchtáil, baintear leas as gnéithe uathúil bainteach leis an idirlíon.

Bhí roinnt eolas agam faoi mhúnlaí gnó mar go raibh nasc leis agus na rudaí a bhí á phlé againn sna modúil mhargaíochta agus staidéir eagraíochtaí sa chéad bhliain. Phléamar múnla gnó do chomhlachtaí san fhíor saol ach ní raibh mórán ar eolas agam faoi mhúnla gnó do chomhlachtaí digiteach. Chabhraigh an tuiscint a bhí agam nuair a bhí mé ag foghlaim faoi mhúnla gnó do chomhlachtaí digiteach.

Tá ocht príomh eilimintí sa mhúnla gnó; ráiteas luacha, múnla ioncam, deis mhargadh, timpeallacht iomaíocht, straitéis mhargaíochta, forbairt eagraíochta agus foireann bhainistíochta.

Ráiteas luacha ná léiriú de cad a bhfuil á dhéanamh ag do chomhlacht. Tóg ráiteas luacha Spotify, mar shampla, “Soundtrack your life”. Tá sé soiléir ón ráiteas luacha go bhfuil ceol a chuir ar fáil acu.

Múnla ioncam ná an tslí ina gcruthaítear airgead agus a dhéanann an comhlacht brabús. Na príomh samplaí ná fógraíocht, síntiús, táille idirbheart, díolachán agus cleamhnaithe.

An deis mhargadh ná an áit agus méid luach atá an comhlacht ag díriú isteach air.

Timpeallacht iomaíoch ná na comhlachtaí eile atá ag oibriú sa deis mhargadh céanna agus a bhfuil táirge cosúil le do cheann féin acu.

Buntáiste iomaíoch: An bhfuil táirge níos fearr agat, nó an bhfuil sé níos saoire á dhéanamh i gcomparáid le do chuid iomaitheoirí?

Straitéis Mhargaíochta: Conas a bhfuil tú chun taispeáint don domhain go bhfuil do chomhlacht ag trádáil?

Forbairt eagraíochta, conas a bhfuil an chomhlacht chun rith go laethúil. Tá gá le fhoireann bhainistíochta stuama leis an gcomhlacht a rith.

Tá ar chomhlacht cinneadh a dhéanamh ar cén sórt múnla gnó a bhfuil siad chun cuir i bhfeidhm sa comhlacht. Braitheann sé ar na cineálacha ríomhthráchtáil a bhfuil á úsáid ag an gcomhlacht. Tá ceithre samplaí de na cineálacha ríomhthráchtáil seo a úsáideann gnónna ar líne. Tá trí cinn bunaithe ar chaidreamh mhargaidh; Business-2-Consumer (B2C), Business-2-Business (B2B) agus Consumer-2-Consumer (C2C). Tá ceann amháin bunaithe ar teicneolaíocht, Peer-2-Peer (P2P).

An cineál ríomhthráchtáil is coitianta ná B2C. Is nasc díreach é idir an comhlacht a bhfuil ag díol an táirge agus an tomhaltóir. Tosaíonn daoine ag smaoineamh faoi B2C chomh lua agus a luaitear ríomhthráchtáil.

{Ecommerce is commonly thought of as a business selling    something through an online interface to a consumer — also known as business-to-consumer (B2C).} (Hubspot, 2014)

Sampla de seo ná Amazon. Is féidir táirge a cheannach díreach ón soláthróir. Mar shampla, is féidir leat teilifís nó tóstaer a cheannach díreach ón suíomh agus é a úsáid i do theach féin.

Tagraíonn B2B le comhlacht a dhíolann tairgí do comhlacht eile a gcabhraíonn leis an gcomhlacht sin reachtáil ó lá go lae.

{It may be as fundamental to their business as selling iron to a construction company, or as supplemental as selling coffee to be consumed by employees.(B2C).} (Hubspot, 2014)

Sampla den cineál ríomhthráchtáil seo na Cisco, soláthraí líonra. Is feidir le comhlactaí bogearraí nó crua-earraí Cisco a úsáid chun cur leis a gnó féin.

Tá C2B saghas aisteach ina bhfuil sé ag obair san treo eile.

{In a consumer-to-business (C2B) model, consumers sell products and services to businesses, instead of the other way around.}  (Hubspot, 2014)

Cabhraíonn sé le comhlachtaí mar gur féidir le tomhaltóirí a bpraghas féin a hainmniú. Is foirm digiteach é de na saghas fógraí a feictear sna nuachtán áitúla ‘Painter Wanted’, mar shampla, a bhí ann roimh an ré dhigiteach.

{In a consumer-to-consumer (C2C) model, the ecommerce website serves to facilitate the transaction between two consumers.}  (Hubspot, 2014)

Leis an múnla seo, is feidir le tomhailtóirí díleál díreach lena chéile. Sampla den múnla seo ná Ebay, suíomh ina bhfuil tairgí ar ceant agus tá duine aonair ag déileáil le duine aonair eile.Ní eolaíocht cruinn é áfach, agus tá lipéidí éagsúla ag comhlachtaí ar leith. Bíonn níos mó ná múnla amháin in úsáid ag comhlacht amháin. Cé go bhfuil múnlaí difrúla ag Amazon agus Ebay go teoiriciúil, bíonn an bheirt acu ag déileáil i réimse múnla a chéile, le comhlachtaí ag feidhmiú ar Ebay, baintear leas as B2C agus baintear leas as beagnach gach múnla ar Amazon. Tá sé tábhachtach a bheith ar eolais faoi cén cineálacha ríomhthráchtáil a bhfuil á úsáid agat áfach ionas go mbeidh tú in ann díriú isteach air do mhúnla gnó. Tá tairge agat nó seirbhís agat, ach conas atá tú chun airgead a thuilleamh as?
{While it is critical to offer unique value to customers and continually generate revenue, the right business model accelerates the path to success. A solid business model enables digital businesses to not only survive downturns but also strengthens and grows businesses long term.} (Vindica, Pg 3)

Bíonn ar gnó digiteach smaoineamh go dian ar an múnla gnó a bhfuil siad chun cur i bhfeidhm mar ní hamháin go bhfuil an tuafás tairgí agus seirbhísí ab fhéidir leo a chuir ar fáil, ach murabh ionann na gnóthaí san saol mór, tá an iomad slí is féidir airgead a fháil do na tairgí agus seirbhísí seo. Samplaí de seo ná fógraíocht, táillí tarchuir, táillí idirbhearta agus síntiús.

Múnla gnó amháin ná an múnla tairseach. Cuirtear cuardach agus pacáistí inneachar is seirbhisí le chéile. Is féidir airgead a thuilleadh le roghnú nó meascthán de fógraíocht, táillí tarchuir, táillí idirbheartha agus síntiús.

Múnla eile ná a bheith ag feidhmiú mar ríomh-mhiondíoltóir. Tá sé cosúil leis an samhail traidisiúnta ach ar líne. {The payment infrastructure behind I-Commerce involves activity between vendors, credit card companies, banks, Internet Service Providers (ISPs), Certification Authorities (CAs), software companies and others.} (First Monday,1998)

Rogha eile ná a bheith ag feidhmiú mar solathróir inneachar. Cuirtear gach saghas ábharaíocht digiteach air líne . Is feidir airgead a thuilleadh ó síntiús nó daoine ag íoc as íosloadáil ach de gnáth tagann an chuid is mó den airgead ó fógraíocht.

{Acknowledging the reality of the online world as a virtual theme park where most rides are free, ecommerce players focused on finding ways to generate revenues based on the sheer volume of traffic that some sites could achieve.}  (The Truth about Internet Business Models)

Tá ar an chuid is mó de solaithroirí a n-ábhar a chuir ar líne saor in aisce mar nach bhfuil fonn ar daoine íoc as inneachar nuair atá an t-uafás de saor in aisce.

Múnla eile ná a bheith i do bhróicéir idirbheartha. Íocann daoine as an seirbhís a úsáid, cosúil le seirbhísí airgeadais. Sampla den múnla seo ná ‘Stripe’, comhlacht íocaíochta ar líne a bhunaigh bheirt fhir ó Luimní a bhfuil luacháil €3bn air.

Múnla a bhfuil tóir air ná cruthaitheoir margadh. Cruthaíonn siad timpeallacht ina bhfuil ina bhfuil ceannaí & díoltóir in ann teacht le chéile agus idirbhearta a dhéanamh. Tuileann siad airgead ó táillí idirbheartha. Sampla den múnla seo ná Ebay.

Múnla a bhfuil ag fás ná solathraí seirbhíse. Déannan roint acu airgead ó fógraíocht ach tá daoine sásta iad a cheannach nó síniú suas leis más áis mhatih é nó má cabhraíonn sé le daoine am a shábháil. Samplaí ná Google maps agus Gmail.

Múnla atá in úsáid go héifeachtach ach dream bheag comhlachtaí ná soláthraí pobail. Cuirtear gréasáin sóisialta ar fáil agus gintear úsáideoirí a n-ábhar féin. Glacann cuid acu le táillí idirbheartha ach tá chuid eile saor in aisce. Tuileann siad airgead ó fógraíocht agus sonraí margaíochta.

Tá an tuafás rudaí le smaoineamh faoi roimh a cruthaíonn tú múnla gnó. Níl aon freagra cheart a chuimsíonn gach comhlacht, ach má leanann tú na treoracha, is féidir leat an cinneadh is oiriúnaí dod’ chomhlacht a dhéanamh.

{There is an irony intrinsic to the mad rush to “discover” the dominant Internet business model. What awaits us is the perhaps deflating realization that, Internet company valuations aside, e-commerce is just, when all is said and done, another kind of business. As with businesses that have come before it, there are countless “right” answers, endless combinations of business models and infinite permutations of key themes and approaches. There will be no magic bullet. No matter how often consultants and academics pretend that business is more science than art, every practitioner knows that business is almost all art, just as the genius of nearly every corporate strategy lies in its implementation. So the truth is that there are no simple answers. Every e-commerce business is either viable or not viable.} (The Truth About Business models).

Bhí chuid mór eolas nua le foghlaim agam faoi múnla gnó i ríomhthráchtáil nach raibh ar eolas agam faoi staidéir a dhéanamh air múnla gnó san fíor saol. Táim cinnte go mbeidh buntáiste a bhaint leis an t-eolas seo a bheith agam. Má táim ag lorg post le comhlacht digiteach beidh mé abalta féachaint ar múnla gnó an comhlacht agus tuiscint níos fearr a bheith agam air. Tá sé soiléir go bhfuil an saol gnó ag aistriú le teicneolaíocht agus go mbeidh múnlaí gnó nua ag teacht leis.

Cuireann an teolas nua seo iontas agus imní orm. Cuireann sé iontas orm mar go bhfuil spás ann do chomhlachtaí nua fás agus táim cinnte go mbeidh slua comhlachtaí móra ag úsáid na múnlaí gnó seo nó cinn nua le linn na mblianta ós ár gcomhair. Tá imní orm go mbeidh rudaí ag bogadh ró-tapa agus nach mbeidh mé in ann post a fháil le gnó sa fíor saol má thógann an idirlíon an mhargadh go léir.

Scríobh mé i mo bhlag dheirneach faoi comhlacht a bhunadh san bhliain deirneach den chéim (BA Gnó agus Gaeilge). Labhair mé faoi comhlacht a cruthú a úsáideann intleachta saorga agus na deiseanna atá ann leis. Beidh sé an-dheacair é sin a dhéanamh áfach, ach cibé comhlacht a bhunaím san ceathrú bhliain beidh mé ag baint úsáid as múnla gnó. Is ardán iontach dom an teolas seo faoi múnla gnó i ríomhthráchtáil a bheith agam.

Reifreann

 

https://blog.hubspot.com/marketing/primer-ecommerce-business-models#sm.0001g1emefxopdvfu0j1agc8xh6k9 (Hubspot, 2014)

https://loop.dcu.ie/pluginfile.php/345914/mod_resource/content/0/Best_practice_for_OnlineBusinessModels_F.pdf (Vindica. Build Online Revenue)

http://firstmonday.org/ojs/index.php/fm/article/view/624/545 (First Monday)
https://loop.dcu.ie/pluginfile.php/322943/mod_resource/content/0/TruthaboutModels.pdf (The Truth about Business models

Blag 2: Intleachta Saorga

artificial_intelligence_benefits_risk

 

 

Beidh an blag seo a phlé intleachta saorga (Artificial Intelligence) . Léireoidh mé cad atá i gceist leis, cad atá ar eolas agam faoi, na deiseanna a chruthaíonn sé sa todhchaí agus conas a théann sé i bhfeidhm ar ár saol laethúil.

Roimh a ndearna mé staidéar ar AI, cheap mé go raibh ‘robots’ i gceist. Robots cosúil lena bhfeictear sna scannáin. Cheap mé go raibh na bots seo chun éirí níos cliste go dtí go raibh siad i bhfad níos cliste ná muidne agus go raibh siad chun ár bpoist go léir a thógaint. Cheap mé go raibh AI dainséarach freisin. Más rud é go raibh na bots seo níos cliste ná muidne, cad atá ann chun iad a stopadh cumhacht a thógaint dóibh féin?

I ndáiríre, níl é seo mar atá. Tá AI i bhfad níos ciúine ná na bots a bhí i m’intinn, agus gan dabht níl siad chun iarracht a dhéanamh an Domhain a thógaint trí fhoréigin. Úsaidimid AI gach lá, le Siri, Cortona agus moltaí Netflix  mar shampla. Más rud é go ndúirt tú deich mbliana ó shin, agus Nokia i do phóca agat, go mbeidh tú ábalta d’ fhón a stiúradh gan aon rud a dhéanamh ach labhairt leis bheadh daoine ag gáire fuat agus a rá go raibh tú ag féachaint ar an iomarca Sci- Fi. Seo atá muid áfach, agus ní mhothaíonn sé ait ar chur ar bith anois go bhfuilmid in ann é a dhéanamh agus táim cinnte go mbeidh scéal den chineál céinne ag AI.

{Artificial intelligence is a sub- field of computer science. Its goal is to enable the development of computers that are able to do things normally done by people — in particular, things associated with people acting intelligently}. (Computerworld, 2015)

Cur síos leathan é seo. Is feidir AI a bhriseadh suas i dtrí teideal éagsúla. AI laidir, AI lag, agus gach rud idir an bheirt.

{The work aimed at genuinely simulating human reasoning tends to be called strong AI,” in that any result can be used to not only build systems that think but also to explain how humans think as well.} (Computerworld, 2015)

Deirtear nach bhfuil aon samplaí de AI mar seo go fóil. An  saghas AI is bunuasaí ná AI lag.  

{Aimed at just getting systems to work, is usually called “weak AI” in that while we might be able to build systems that can behave like humans, the results will tell us nothing about how humans think. One of the prime examples of this is IBM’s Deep Blue, a system that was a master chess player, but certainly did not play in the same way that humans do.

Somewhere in the middle of strong and weak AI is a third camp (the “in-between”): systems that are informed or inspired by human reasoning. This tends to be where most of the more powerful work is happening today. These systems use human reasoning as a guide, but they are not driven by the goal to perfectly model it.}(Computerworld, 2015)

 

Sampla de seo ná IBM Watson.

Glaotar Ariticial Intelligence air, ach deireann Kevin Kelly, saineolaí san ábhar, go bhfuil sé níos cosúil le ‘Artificial Smartness’ go praiticiúil. Samplaí eile de AI ná face recognition, web search and missile guidance. Is feidir leo smaoineamh mar dhaoine, ach níl siad cosúil le daoine. Beidh AI abalta poist a bhaineann le héifeachtacht a dhéanamh níos fearr ná daoine mar go bhfuil daoine mí-éifeachtach go nádúrtha. Tógfaidh AI poist a bhfuil gá d’éifeacht leo cosúil le poist monarchan agus tascanna athchleachtadh mar go mbeidh siad abalta iad a dhéanamh níos tapúla ná daoine.

 

siri_3359038b
Siri 

 

Ní comhair duinn a bheith buartha faoi seo mar gur próiséas nádurtha é. Cailltear poist i gcónaí nuair a chuathas teicneolaíocht chun cinn. Bhí na Luddites drogallach glacadh le teicneolaíocht nua le linn an réabhlóid thionsclaíoch mar go raibh eagla orthua go raibh na meaisíní nua chun a bpoist a thógaint agus iad a fhágáil dífhostaithe. Cailleadh postanna, ach chruthaigh an teicneolaíocht postanna nua tionscal breosla chun na meaisíní seo a bhreosla.

The Luddite fallacy is the simple observation that new technology does not lead to higher overall unemployment in the economy. New technology doesn’t destroy jobs – it only changes the composition of jobs in the economy. (Economics.help)

Tarlóidh an rud céanna le AI. Athsholáthróidh AI poist bunaithe ar éifeachtacht, ach tiocfaidh deiseanna nua chun cinn. Beidh poist mhothúchánach agus seirbhísí ag daoine, bunaithe ar teaghmhail le daoine eile, rudaí nach feidir AI a dhéanamh.  Is cuma cé comh cliste atá teicneolaíócht, ní bheidh sé ina dhuine, agus dá bharr, beidh poist ar fáil duinn i gcónaí.  Beimid ag obair in éineacht le AI, muid ag treoradh é, agus é ag cabhrú linn. Mar shampla, tá ár áireamhán go héigríochtach níos cliste ná muidne ag déanamh uimhríocht, ach níl an tuiscint céanna agie, ná an cumas an uimhríocht agus an cumarsáid  a dhéanamh mar a dhéanann cuntasóir. Úsaidfear AI mar uirlis chun cabhrú linn.

Sna blianta amach romhainn, beidh deiseanna do fhiontraithe táirgí nua a cruthú trí theicneolaíocht intleachta saorga a chuir le sean tairgí. Tá caint faoi ghluaisteáin a chruthú le AI,b’fhéidir á tiomáint iad féin. Tá na chéad chomharthaí ag teacht le gluaisteáin a pháirceálann iad féin.

Tá orainn gnólacht a chruthú san bhliain deireanach den chúrsa seo, Gnó agus Gaeilge. Próiseas dian agus crua atá i gceist, go háirithe má tá gnólacht agat nach bhfuil ag tuilleadh airgead. Ba mhaith liom gnólacht a úsáideann hintleachta saorga a chruthú. Dúirt Kevin Kelly san agallamh le London Real, go íocfar thú maidir le cé chomh maith agus a úsáideann tú intleachta saorga. Ní bheadh sé éasca, ach ar a laghad tá tuairim éigin agam de conas a oibríonn AI. Má chruthaím féin, nó aon duine eile sa chúrsa, gnólacht a baineann le AI, ní féidir leo cáiliunt amach. Más rud é go dtuileann sé airgead, ar fheabhas. Mura thuileann sé airgead, beidh chuid mór foghlamtha ag bunaitheoir an comhlacht faoi AI gur féidir leo úsáid sa saol oibre. Tá AI ag teacht isteach inár saol, is cuma an dtaitníonn sé linn nó nach dtaitníonn. An t-aon cheist atá ann ná cé chomh fada agus a tógfaidh sé. Beidh orainn go léir dul i dtaithí air agus tá súil agam go gcabhraíonn an píosa taighde seo liom é sin a dhéanamh.

Ní comhair dúinn a bheith scanraithe den todhchaí. B’fhéidir nach bhfuil a fhios againn cad go díreach atá chun tarlú agus tá saghas ‘fear of the unknown’ ann. I leabhar Sun Tzu ‘The Art of War’ deireann sé “If you know the enemy and know yourself, you need not fefar the result of a hundred battles”. Má théann muid i dtaithí ar AI, b’fhéidir nach mbeidh sé mar namhaid againn, ach mar chara.

Reifreann

http://www.computerworld.com/article/2906336/emerging-technology/what-is-artificial-intelligence.html (Computerworld, 2015)

http://www.economicshelp.org/blog/6717/economics/the-luddite-fallacy/ (Economics.help, 2014)

The Art of War, Sun Tzu

https://londonreal.tv/kevin-kelly-the-inevitable/

Freastalaí

FN244 Líonraí agus Gnó Digiteach

Eoghan McConalogue

Blag 1

09-11-2016

Cormac Sheehy

15330771

Dearbhú: Dearbhaím leis seo, gurbh é mo shaothar féin go hiomlán atá san ábhar seo atáim a thíolacadh le haghaidh measúnachta mar chuid den chlár staidéir don chéim Gnó agus Gaeilge, agus nár tógadh aon chuid de as saothar aon duine eile ach amháin sa chás agus sa mhéid atá luaite agus aitheanta i dtéacs mo shaothair.

Sínithe: Cormac Sheehy

Uimhir Aitheantais: 15330771

Dáta: 09-11-2016

Cad é freastalaí? Go bunúsach is ríomhaire é a freastalaíonn. Is clár ríomhaire é a chuireann seirbhísí ar fáil do ríomhairí eile (agus a úsáideoirí) sa ríomhaire céanna nó i ríomhairí eile. Fanann clár freastalaí d’iarratais agus comhlíonann siad na hiarratais sin. Tá an freastalaí cosúil leis an “Middle Man”. Cuireann tú iarratas isteach d’eolas nó suíomh gréasáin ar do phón póca nó ríomhaire. Glaotar cliant ar do ríomhaire. Téann an iarratas seo chuig freastalaí, próiseálann siad an eolas agus tugann siad an eolas nó an suíomh gréasán duit.

Ní raibh mórán ar eolas agam faoi fhreastalaí go dtí go ndearna mé staidéar orthu san modúl seo. Bhí a fhios agam go raibh siad bainte le ríomhairí i slí éigin agus gur freastail siad ar rud éigin, bhí é sin soiléir ón ainm, ach seachas é sin ní raibh na fíricí agam. Ní raibh a fhios agam cad a raibh siad ag freastal air nó ó agus ní raibh a fhios agam cad a rabih an freastalaí féin. Bhí fonn orm foghlaim faoi freastalaí mar gur chuala mé freastalaí luaithe go minic agus chreid mé go raibh tábhacht áirithe ag baint leo.

An bhfuil freastalaí úsáideach agus cad a ndéanann siad? Trí rudaí a dhéanann siad ná Downsizing, Upsizing agus Rightsizing. Cad iad seo?

‘Downsizing is the downward migration of business applications from superminis and mainframes to PCs, PS/2s, Macintoshes, and Unix workstations. The downsizing process breaks up large supermini and            mainframe-type applications into program modules that run on one or more network servers.’ {Orfali and Harkey, 1993, Client/Server Programming with OS/2 2.0 pg.6}

Tógann na freastalaí eolas atá le fáil sna mainframes mór agus cuireann siad é ar fáil ionas go bhfuil sé ábalta obair ar stáisiúin oibre pearsanta cosúil le ríomhairí pearsanta. Cloiseann sé go hiontach, ach conas a chabhraíonn sé linn? Déanann sé é níos saoire do dhaoine ríomhaire le heolas a bheith acu, agus ceanglaíonn sé daoine le chéile.

‘Client/server computing combines the best of two worlds: the cost-effective and almost addictive power of desktop  computers with multiuser access to shared resources and data’ {Orfali and Harkey, 1993, Client/Server Programming with OS/2 2.0 pg.6}

Tá Upsizing cosúil le Downsizing mar go ceanglaíonn sé ríomhairí le chéile, ach déanann sé é i slí difriúil, an t-eolas ag dul sa treo eile.

‘Upsizing is the bottom-up trend of networking standalone PCs at the departmental or workgroup level’  {Orfali and Harkey, 1993, Client/Server Programming with OS/2 2.0 pg.7}

Comhcheanglaíonn Rightsizing na tréithe de Downsizing agus upsizing. Cuireann sé eolas ó Ríomhaire pearsanta ar fáil ar an comhionad úsáideora agus ón ríomhaire pearsanta suas ar an comhionad úsáideora. Cruthaíonn sé córas.

‘Rightsizing moves applications to the most appropriate server platform.            Clients request services over the network and the server best suited for                the job provides it. In this open model, a server can be a PC, a supermini,             or a mainframe. Servers from different vendors can happily coexist: the network is the system.’  {Orfali and Harkey, 1993, Client/Server Programming with OS/2 2.0 pg.7}

Anois tá a fhios againn cad é puspóir freastalaí, ach cad é anatamaíocht an freastalaí? Faighimid smaoineamh mhaith ag féachaint ar a ndéanann siad go laethúil. Chuid mhór den am bíonn siad ag fanacht ar iarratas.

‘The server program spends most of its time passively waiting on client requests, in the form of messages, to arrive over a communication session. Some servers assign a dedicated session to every client. Others create a dynamic pool of reusable sessions. Some also provide a mix of the two environments.’ {Orfali and Harkey, 1993, Client/Server Programming with OS/2 2.0 pg.17}

Is rud amháin é fanacht d’iarratas nuair nach bhfuil aon rud ag teacht isteach, ach is fadhb eile é nuair atá gach cliant ag cur iarratas ag an am céinne. Tá ar freastalaí a bheith ábalta díleál le ‘rush hour’ agus iarratas gach cliant a fhreagairt go tapa.

‘The server program must do the work requested by the client promptly. Clearly a client should not have to depend on a single-threaded server proces A server program that does will run the risk of having a client hog all the system’s resources and starve out its fellow clients. The server must be able to concurrently service multiple clients while protecting the integrity of shared resources.’ {Orfali and Harkey, 1993, Client/Server Programming with OS/2 2.0 pg.17}

Comh mhaith leis na tascanna seo go léir, tá ar freastalaí obair a dhéanamh gan treoracha ó cliant.  ‘For example, it can trigger a task to download records from a host database during non-peak hours’{Orfali and Harkey, 1993, Client/Server Programming with OS/2 2.0 pg.18}

Rud suimúil faoi freastalaí ná go bhfuil fonn orthu eirí níos mó. Nuair a fhaigheann siad a lán iarratais tá fonn orthu níos mó iarratais a fháil.

‘Server programs seem to have an insatiable appetite for memory and processing power. The server environment must be upwardly scalable and modular.’{Orfali and Harkey, 1993, Client/Server Programming  with OS/2 2.0 pg.18}

Glaotar ‘Fat Servers’ ar freastalaí a dhéanann an chuid is mó den obair.  Tá ort chinneadh a dhéanamh  faoi ché a dhéanfaidh an chuid is mó den obair, an freastalaí nó an cliant, roimh a leagan tú freastalaí amach. Téann ‘Fat Servers’ lámh i lámh le ‘Thin Clients’. Glaotar ‘Fat Clients’ nuair atá an cliant ag próiseáil an chuid is mó den eolas. Úsaidtear ‘Thin Servers’ le ‘Fat Clients’.

A fat server is a type of server that provides most of the functionality to a client’s machine within client/server computing architecture. It is like a standard core server that hosts and provides key network based applications, storage, processing, Internet access and other services.’ -Techopedia

Tá cineálacha freatalaí éagsúla freisin, cosúil le Web Servers, Mail Servers agus File Servers. Is córas ríomhaire é freastalaí greasáin a óstálann suíomh greasáin.

‘It runs Web server software, such asApache or Microsoft IIS, which provides access to hosted webpages over the Internet. Most Web servers are connected to theInternet via a high-speed connection, offeringOC-3 or faster data transmission rates. A fast Internet connection allows Web servers to support multiple connections at one time without slowing down.’ TechTerms

Is feidir aon ríomhaire a usáid mar freastalaí gréasáin, chomh fada agus atá sé na cónasctha leis an idirlíon agus tá na bogearraí ceart suiteáilte, ach de gnáth úsáideann gnólachtaí ‘server racks’.

Tá sé soiléir go leor cad a dhéanann freastalaí ríomhphoist ón ainm. Lámhseálann agus solathraíonn siad ríomhphoist trí líonra. Is feidir leo ríomhphostanna a ghlacadh ó ríomhaire cliant agus iad a sheoladh chuig freastalaí ríomhphoist eile

Baineann freastalaí comhad le comhad ar ndóigh. Tugann siad dúinn rochtan chuig comhaid.

 

File Servers act as a central file storage location that can be accessed by multiple systems. File servers are commonly found in enterprise settings, such as company networks, but they are also used in schools, small organizations, and even home networks.’ -Techterms

Úsaideann gnólachtaí móra freastalaí comhad ach tá siad coitianta go leor i scoileanna, ollscoileanna agus i tithe fiú. Úsaidaim féim freastalaí comhad san ollscoil agus san gnó atáim ag obair cé gur gnó bheag é. Úsáidim freastalaí ríomhphoist gach lá chun mo ríomhphostanna a sheiceáil ar mo dhá chuntais ríomhphoist, ach an freastalaí a úsáidim níos mó ná aon cheann eile ná an freastalaígréasáin mar is annamh an rud é a chaithim uair an chloig agus mé i mo dhúiseacht gan úsáid a bhaint as an idirlíon.

Ceapaim gur cabhraíonn an eolas atá foghlamtha agam san tionscadal seo liom. Is minic an lá a bhfulim ag úsáid Snapchat nó Facebook ar m’fhón póca agus tagann teachtaireacht suas á rá liom ‘There was a problem connecting to the servers’, nó nuair atáim ag déanamh iarracht logáil isteach ar líonra DCU deireann sé ‘there are no logon servers available’. De gnáth tháinig fearg orm nuair a chonaic mé na fógraí seo, ach táim níos foighneach anois mar go bhfuil tuiscint níos fearr agam faoi cad atá ag tarlú leis na freastalaí agus an tionchar atá acu ar ár saol.

Roimh a tháinig mé ar an eolas seo, bhí mé abalta freastalaí a úsáid cé nach raibh a fhios agam conas a raibh siad ag obair mar go bhfuil an chuid is mó de freastalaí cairdúil d’úsáideoirí. Tá thuiscint níos fearr agam orthu anois áfach, aachtaí ar oscailt dom leo agus fiú muna nathraím an slí ina úsáidim freastalaí, tá súil agam go mbeidh níos mó féidearth

 

Reifreann:

Client/Server Programming with OS/2.0 2nd Ed., Robert Orfali, Dan Harkey

Techterms